Pada awal Januari 1971, Malaysia berdepan salah satu bencana alam paling dahsyat dalam sejarahnya banjir besar yang menenggelamkan Kuala Lumpur dan banyak negeri di Semenanjung sehingga memaksa kerajaan mengisytiharkan darurat.
Tragedi ini bukan sekadar banjir biasa, tetapi satu fenomena luar biasa yang meragut nyawa, memusnahkan harta benda, menghentikan kegiatan ekonomi dan membuka mata negara tentang kelemahan pengurusan bencana pada waktu itu.
Latar Belakang: Monsun Timur Laut dan Cuaca Ekstrem
Setiap tahun, Malaysia menerima kedatangan Monsun Timur Laut yang membawa hujan berterusan. Namun, pada tahun 1971, jumlah taburan hujan adalah jauh lebih tinggi berbanding tahun-tahun sebelumnya.
Antara puncanya:
-
Fenomena cuaca ekstrem dicatatkan di Laut China Selatan.
-
Hujan tanpa henti selama beberapa hari.
-
Sungai-sungai utama seperti Sungai Klang dan Sungai Gombak melimpah sehingga tidak mampu menampung jumlah air.
Menurut rekod Jabatan Kajicuaca, beberapa kawasan menerima taburan hujan lebih daripada 300 mm dalam masa 24 jam, menjadikannya antara rekod tertinggi pernah dicatatkan ketika itu.
Kronologi Tragedi: Bandar Kuala Lumpur Tenggelam Dalam Beberapa Jam
Banjir mula dikesan pada 4 Januari 1971 apabila paras air Sungai Klang dan Sungai Gombak melonjak mendadak. Hujan lebat yang berterusan menyebabkan sistem perparitan Kuala Lumpur tidak mampu menampung aliran air.
Antara kawasan pertama yang ditenggelami termasuk:
-
Kampung Baru
-
Masjid Jamek
-
Brickfields
-
Jalan Tun Perak
-
Jalan Chow Kit
-
Jalan Tun HS Lee
-
Sentul dan Gombak
Dalam masa yang singkat, pusat bandar Kuala Lumpur tenggelam hampir sepenuhnya, menyebabkan ribuan penduduk terperangkap di rumah dan bangunan.
Pada 6 Januari 1971, kerajaan mengumumkan bahawa keadaan tidak lagi terkawal.
Darurat Diisytiharkan: Malaysia Dalam Keadaan Krisis
Melihat situasi yang semakin buruk, kerajaan pada ketika itu mengisytiharkan Darurat Banjir satu tindakan luar biasa yang membolehkan mobilisasi besar-besaran dilakukan.
Tindakan penting yang diambil termasuk:
-
Tentera dan polis dikerahkan untuk menyelamatkan mangsa.
-
Helikopter digunakan untuk mengangkat penduduk terperangkap di bangunan tinggi.
-
Bot penyelamat dihantar ke seluruh kawasan Kuala Lumpur dan negeri-negeri lain.
-
Pusat pemindahan dibuka secara besar-besaran.
-
Penutupan jalan utama dan jambatan yang rosak akibat arus kuat.
Lebih 180,000 penduduk terpaksa dipindahkan di seluruh Semenanjung Malaysia menjadikannya antara operasi penyelamatan terbesar dalam sejarah negara.
Kesan Kemusnahan: Ekonomi, Infrastruktur dan Nyawa Manusia
Tragedi banjir besar 1971 meninggalkan kesan yang amat mendalam, terutama di sekitar Kuala Lumpur.
1. Kemusnahan Harta Benda
Banjir menyebabkan kerosakan besar pada:
-
kediaman,
-
kedai,
-
kilang,
-
ladang pertanian,
-
kenderaan,
-
kemudahan awam.
Kerugian keseluruhan dianggarkan mencecah ratusan juta ringgit angka yang sangat besar pada era 1970-an.
2. Nyawa Terkorban
Lebih 80 orang disahkan maut, termasuk mangsa yang dihanyutkan arus, terperangkap dalam rumah, dan kemalangan berkaitan banjir.
3. Infrastruktur Utama Lumpuh
Banyak infrastruktur rosak atau tidak berfungsi:
-
Jalan raya runtuh
-
Jambatan patah
-
Sistem elektrik terputus
-
Bekalan air tercemar
-
Sistem perparitan tersumbat sepenuhnya
4. Aktiviti Ekonomi Terhenti
Kuala Lumpur hampir lumpuh sepenuhnya:
-
perniagaan ditutup,
-
pejabat kerajaan tidak beroperasi,
-
pasar raya dan pasar basah tenggelam,
-
perkhidmatan awam terhenti.
Kawasan Lain Yang Terjejas Teruk
Walaupun Kuala Lumpur paling mendapat perhatian, banyak negeri lain turut mengalami banjir besar termasuk:
-
Pahang
-
Johor
-
Selangor
-
Melaka
-
Negeri Sembilan
-
Terengganu
-
Kelantan
Di beberapa kawasan pedalaman, banjir menenggelamkan kampung sehingga paras bumbung dan memutuskan hubungan darat selama beberapa hari.
Ahli Arkeologi Temui Rangka Manusia Yang Mati Melalui Kaedah Yang Paling Kejam Dalam Sejarah.
Gerakan Bantuan Nasional Yang Luar Biasa
Tragedi 1971 memperlihatkan solidariti rakyat Malaysia apabila pelbagai pihak tampil membantu.
Antara gerakan besar ketika itu:
-
NGO dan sukarelawan mengedarkan makanan dan pakaian.
-
Klinik bergerak diwujudkan untuk mengelak penularan penyakit air.
-
Masjid dan sekolah dijadikan pusat perlindungan sementara.
-
Negara jiran seperti Indonesia dan Singapura turut menghulurkan bantuan.
Ia menjadi salah satu detik paling bermakna dalam sejarah perpaduan negara.
Kesan Jangka Panjang Dan Perubahan Dasar Negara
Tragedi ini memberi kesan besar kepada polisi kerajaan dalam aspek pengurusan banjir.
Antara perubahan penting selepas 1971:
1. Penubuhan Lembaga Urusan dan Tabung Bencana Negara (NRA)
Kerajaan menubuhkan NRA untuk menyelaraskan bantuan bencana di seluruh negara secara lebih sistematik.
2. Projek Tebatan Banjir Kuala Lumpur
Projek besar seperti:
-
menaik taraf tebing Sungai Klang,
-
mendalamkan dasar sungai,
-
pembinaan benteng kawalan
dilaksanakan secara berperingkat selepas tragedi itu.
3. Rancangan Struktur Bandar Yang Lebih Tersusun
Kerajaan mula menilai semula pembangunan bandar Kuala Lumpur bagi mengelakkan pembinaan di kawasan rendah yang mudah banjir.
4. Asas Kepada Projek SMART Tunnel
Walaupun SMART dibina jauh lebih lewat (2003–2007), tragedi 1971 dianggap antara sebab utama kerajaan serius menambah baik sistem tebatan banjir bandar.
Tragedi banjir besar 1971 adalah satu titik penting dalam sejarah Malaysia. Ia mengingatkan negara bahawa bencana alam tidak boleh dipandang ringan dan persediaan rapi adalah kunci keselamatan rakyat.
Peristiwa ini bukan sahaja meragut nyawa dan memusnahkan harta benda, tetapi mengubah cara kerajaan membangunkan Kuala Lumpur serta membina sistem pengurusan bencana yang lebih moden.
Walaupun lebih 50 tahun berlalu, tragedi 1971 kekal sebagai pengajaran bahawa keseimbangan antara pembangunan dan penjagaan alam sekitar mesti sentiasa dijaga.
